Mijn laatste Sovjet

We zijn aan het echte werk begonnen. Twee uur geleden is de trein aangekomen in Terespol, de laatste stop voor de grens met Wit-Rusland. Na de doortocht van een paar vriendelijke Poolse douaniers lijkt het plots of de trein bezet wordt door het Rode Leger. Een tiental heren en dames in de meest opzichtige uniformen bezetten de wagon : paspoorten ophalen, immigratie-documenten invullen, vragen beantwoorden over bestemming, inhoud bagage, reden van bezoek, vreemde valuta … De coupé wordt doorzocht en natuurlijk moet de hele wagon ook besnuffeld worden door een hond, een Duitse herder of wat had je gedacht. Dit laatste tot groot jolijt van de Duitse zeur (Diethard) die zijn uiterste best doet om de militairen op hun zenuwen te werken met alle mogelijke idiote opmerkingen. Een half uur voordien vertelde hij nog dat hij al een vijftigtal keer de treinreis van Berlijn naar Brest had gemaakt, maar nu kan hij plots het Engelstalige immigratie-document niet invullen. Volgens Viktor zijn ze zo zenuwachtig omdat er zondag verkiezingen zijn in Wit-Rusland en in het land van Alexander Loekasjenko leidt dat blijkbaar tot spanningen.
Tijdens deze hele operatie rijdt de trein verder door naar Brest en daar willen Viktor en de brompot dus uitstappen, ik wil graag nog snel een foto van de heren maken en haal mijn camera uit mijn rugzak. Heel slecht idee, want één van de feldwebels ziet mijn camera en het enige wat ik nog versta is ‘journalist ?’. Gelukkig maakt Viktor in het Russisch snel duidelijk dat ik een simpele Belgische toerist ben en geen Westerse journalist. Camera terug in de tas, brandje snel geblust, maar jammer genoeg geen foto van mijn twee reisgenoten. Foto’s maken van de schitterende uniformen was helemaal niet aan de orde. Het Wit-Russische Rode Leger verdwijnt en de trein vertrekt terug in tegengestelde richting. De provodniska (treinbegeleider) maakt met een paar woorden Duits duidelijk dat het onderstel van de trein moet gewisseld worden. De Russische sporen zijn immers een paar inch smaller dan de Europese. De trein rijdt een hangar binnen en ik vraag de provodniska of ik foto’s mag maken. Tot mijn verbazing zegt zij ja, dus jas aan en snel van de trein voor die omhoog “gekrikt” wordt. Ik maak een paar foto’s maar vrij snel komt er een KGB-achtig heerschap langs die een heel verhaal afsteekt waar ik natuurlijk geen fluit van begrijp, ik heb wel door dat hij niet gediend is met mijn aanwezigheid en dat ik beter terug de trein in kan. Hij kan me dan wel niet verbannen naar Siberië, daar ga ik sowieso naar toe, maar toch … Intussen is het bijna 22h00 (eigenlijk 23h00 want ook de tijdszone verspringt hier), heeft de trein een nieuw onderstel en zijn we vertrokken richting Minsk. Aan de Mongools-Chinese grens zal deze operatie zich herhalen in de omgekeerde richting, de Chinezen hebben immers dezelfde spoorbreedte als de Europeanen. Volgens mijn reisgids werd in de 19de eeuw bewust gekozen voor de afwijkende spoorbreedte als militaire verdediging tegen invallen uit het Westen.
Bij het binnen rijden van de hangar werd de trein ook overspoeld door een stel zwaar opgemaakte dames die nogal opdringerig bier, wodka en eten proberen aan de man brengen. Nu ja, aan de man brengen, tot nu toe zaten er bijna enkel mannen op de trein, maar in Brest stappen er enkel dames op. Een paar coupés verder zit nog één man maar dat zal het zo wat zijn. Ik probeer om een paar van die verkoopsters te fotograferen, er zitten echt een paar prachtige exemplaren tussen, maar ze zijn nogal camera-schuw. Dan maar de deur op slot, ik heb de coupé voor mij alleen, geniet van een goeie frisse pint, Miles Davis op de koptelefoon en dat bloggen begin ik ook wel plezant te vinden.
De echte reden voor het bezoek van Viktor waren trouwens de verkiezingen op zondag. Toen ik vroeg of die dan enige impact hebben in Wit-Rusland werd zijn Engels plots een stuk minder vlot : “my English is not good enough to explain”. Loekasjenko was volgens hem een “sterke leider” maar geen dictator in de stijl van Assad of Khadaffi. Beetje moeilijk te beoordelen als buitenstaander. Volgens Herr Diethard was hij in ieder geval veel slimmer dan zijn Sovjet-voorgangers, die haalden immers steevast 99,9 % van de stemmen en Loekasjenko vult altijd een getal in tussen 85 en 88 % , dat vond der Diethard geweldig .