Москва

Maandagochtend na twee dagen Moskou, twee dagen de toerist uitgehangen en vooral veel, heel veel gewandeld, stappenteller staat op 52.000 voor zaterdag en zondag. Zaterdag vooral de klassiekers gedaan : Rode Plein, Kremlin, … en zondag wat meer de buitenkanten opgezocht. Twee dagen grijs weer gehad met af en toe beetje sneeuw, deze morgen stralende zon … Niks aan te doen, deze middag gaat het richting Suzdal, zal dus nog eens moeten terug komen om betere foto’s met meer licht te maken.
Moskou is een absolute aanrader voor een city trip, is uiteindelijk maar een vlucht van een goeie drie uur. Jammer genoeg wel een hele papierwinkel om internationale pas en visum te regelen.
Het is een stad met schitterende monumenten die ’s avond baadt in een soort sprookjesachtig licht, maar het is vooral een stad die bruist van het leven. Winkels zijn 7 dagen op 7 tot laat in de avond open, de metro vervoert dagelijks 9 miljoen passagiers, het is er permanent gezellig druk , er wordt dag en nacht gewerkt, … In die zin is het net als die andere wereldstad ‘a city that never sleeps’. De stad ligt er ook zeer netjes bij en geeft een zeer veilig gevoel. Dat laatste geldt niet alleen in het stadscentrum maar bijvoorbeeld ook in de buitenwijk waar mijn hotel lag.
In die buitenwijk vind je dan wel van die typische Sovjet-woonblokken die er qua architectuur en bouwtechniek verschrikkelijk uitzien maar toch is het er proper en zijn er bijvoorbeeld overal parken en speeltuintjes. Ik heb ook heel weinig armoede gezien, amper bedelaars en daklozen gezien. Ongetwijfeld zullen er in een stad van 12 miljoen inwoners ook andere buurten zijn, zoals reeds gezegd was ik enkel een toerist en heb ik waarschijnlijk enkel gezien wat Mr. President wou laten zien.
Heel veel blauw op start ook, al heb je ze hier dan in alle mogelijke kleuren. In ieder metrostation, op iedere belangrijk kruispunt of plein staan minstens drie politiemensen. Daarnaast staat bijna voor iedere café en iedere winkel een privé-bewaker. Die laatste, steevast volledig in het zwart en met het onvermijdelijke zwarte “potske”, versterken mijn veiligheidsgevoel dan weer niet.
Het is ook een stad van geld en luxe, zeker in het stadscentrum vind je alleen maar top-hotels en de betere winkels. Op het Rode Plein vind je bijvoorbeeld GUM, een soort Wijnegem Shopping maar dan in een prachtig negentiende-eeuws gebouw en met enkel de betere luxe-merken : Armani, Gucci, Zegna, Versace, … GUM is bovendien gevestigd tegenover het mausoleum van Lenin, ik denk dat de man zich iedere dag in zijn graf omdraait maar dat is nergens bevestigd. Ik ben het zelf ook niet gaan controleren.
In het verkeer zie je hetzelfde beeld. Je ziet hier ook kleinere, doorsnee wagens maar de Porsches, Bentleys, Aston Martins en de duurdere Mercedessen en BMW’s zijn hier in ieder geval zwaar oververtegenwoordigd. Op een bepaald moment zag ik een garage van Bentley, boven de garage waren kantoren gevestigd van Ferrari, Maserati, Zegna en Bulgari. Ik heb me echt een paar keer afgevraagd hoe mijn leeftijdsgenoten hier zouden naar kijken. Die waren 20 toen Andropov en Tsjernenko aan de macht waren en ze waren 27 toen de USSR in mekaar stortte, ze hebben dus de helft van hun leven doorgemaakt in een stad zonder neon (behalve rode sterren dan) waar enkel Lada’s en Wolga’s reden … Na 25 jaar is 75 jaar Communisme compleet weg gespoeld maar voor de Russische vijftigers moet dit toch een enorme cultuurschok zijn.
Moskou is ook een stad die zijn geschiedenis meedraagt en uitademt, in die zin krijg ik een beetje hetzelfde gevoel als bijvoorbeeld in Rome of Istanboel. Op een of andere manier proef je de geschiedenis van die steden.
De Russen hebben ook een heel speciale manier om met die geschiedenis om te gaan. Je vindt hier prachtige Orthodoxe kerken uit de tijd van de Tsaar, maar je vindt ook enorm veel gebouwen en symbolen uit de Sovjet-tijd. Die gebouwen tot daar aan toe, die staan er nu eenmaal, maar kan iemand zich voorstellen dat er in Berlijn nog hakenkruisen op de Brandenburger Tor hangen of dat er in Keulen lookalikes van Hitler en Göring rondlopen met wie je op de foto kan ? Hier in Moskou kan dat allemaal. Stalin heeft blijkbaar een paar miljoen te veel doden op zijn geweten, die is vrij zorgvuldig weg gepoetst maar verder vind je overal nog Communistische symbolen, op het Kremlin staan nogal altijd 5 rode sterren, souvenir-winkels verkopen berenmutsen met USSR-emblemen, … Intussen worden overal in de stad nieuw wolkenkrabbers gebouwd en ook dat gaat 7 dagen op 7 door. Gisteren was het zondag, maar om 19h00 werd er nog volop gewerkt op de meeste werven. De nieuwe Tsaar bouwt volop aan zijn nalatenschap. Lookalikes van Putin heb ik nog niet gezien maar verder vind je vind overal prullaria met de beeltenis van de heer Putin in de meeste stoere posities. Op een of andere manier lijken ze toch iets te hebben met een sterk centraal gezag.
Ik was in de vorige blog nogal streng voor die stuurse, militaire koppen van de Russen. Als je wat langer en beter kijkt valt dat eigenlijk wel mee en valt ook de enorme diversiteit op. Ik heb intussen een paar extra woordjes geoefend in het Russich en dat helpt altijd. Je ziet inderdaad de typisch Slavische Russen à la Putin (de militaire koppen dus) maar je ziet ook veel donkere types (à la Stalin) met bijna altijd een snor en een pet (geen baseball pet maar zo’n echte jan-met-de-pet pet, een klakke dus), getaande bijna Turks uitziende types en ook heel veel aziaten. Aziaten niet zoals Chinezen en Japanners maar ik vermoed eerder Mongolen of Tataren. Ze spreken wel allemaal Russisch, tenminste dat denk ik want het is niet omdat ik ondertussen de weg vind in de metro dat ik het verschil zal horen tussen Russisch en Armeens. Die diversiteit is niet zo verwonderlijk, dit is de hoofdstad van Rusland (1/6 van het landoppervalk op aarde) en was de hoofdstad van de USSR, hier zullen dus ooit wel veel mensen uit Mongolië, Georgië, Turkmenistan, Kazachstan en andere Verwegistans naartoe gekomen zijn.
Die metro gaat intussen vrij vlot. Eens je het systeem een beetje onder de knie is het een schitterend vervoermiddel. Heel veel stations, letterlijk om de twee minuten een trein en op heel het netwerk free wifi. Veel metro-stations zijn ook architecturale pareltjes. De Sovjets hebben geen kerken nagelaten maar prachtige metro-stations die zij “kathedralen van het volk” noemden. Net zoals voor de kerken kan je je natuurlijk afvragen of ze hun geld niet beter in iets anders hadden geïnvesteerd, maar net zoals voor de kerken geldt dat we er dan maar beter kunnen van genieten.
In de metrostations klinkt constant Russische klassieke of volksmuziek, regelmatig onderbroken door een mannenstemmen die heel formeel iets vertelt. Geen idee wat hij vertelt maar het is duidelijk niet de klassieke aankondiging van de volgende halte, het is echt een soort vertellen. Heel bevreemdende sfeer.